11 sierpnia w sieci ponownie wrócił post z nieprawdziwą informacją dotyczącą rzekomych negatywnych skutków szczepień u kobiet w ciąży. Chodzi o szczepionkę mRNA, która według wpisu na portalu X miałaby prowadzić do wskaźnika poronień wśród kobiet zaszczepionych w pierwszym trymestrze na poziomie 82%. W artykule opisujemy, skąd wzięła się ta wartość i dlaczego jest fałszywa.
Prawdziwy wskaźnik poronień
Według badania opublikowanego w 2021 roku w tygodniku The Lancet, każdego roku na świecie dochodzi do około 23 milionów poronień (co odpowiada 15% wszystkich ciąż rocznie). Autorzy analizy twierdzą przy tym, że rzeczywista liczba przypadków jest znacznie wyższa, ponieważ wiele poronień jest leczonych w domu i nie jest ani zgłaszanych, ani rozpoznawanych.
Z kolei raport na podstawie danych z rejestru V-safe Pregnancy Registry prowadzonego przez amerykańską agencję CDC wskazał, że skumulowane ryzyko wystąpienia samoistnego poronienia wśród zaszczepionych kobiet wyniosło 10,79%. Badanie przeprowadzono na ponad 12 tys. zgłoszonych ciąż pomiędzy styczniem 2021 a wrześniem 2022 roku. W podsumowaniu autorzy raportu stwierdzili, że ryzyko wystąpienia samoistnego poronienia było niższe lub mieściło się w zakresie szacunków sprzed pandemii.
Fałszywy wskaźnik poronień
Dezinformacja na temat wskaźnika poronień u kobiet zaszczepionych przeciwko COVID-19 nie jest nowa i pojawiała się już w 2021 roku. Aktualnie powróciła w wyniku upublicznienia prywatnych SMS-ów Anthony’ego Fauciego z 2021. Naukowiec omawia w nich z innymi ekspertami teoretyczne ryzyka szczepień u ciężarnych. Następnie te wiadomości powiązano w Stanach Zjednoczonych ze starą narracją o rzekomym ryzyku poronień po szczepieniu rzędu 82%.
Wskaźnik poronień w wysokości 82% to prawdopodobnie skutek błędnego wyliczenia na podstawie wczesnych danych z rejestru V-safe Pregnancy Registry, opublikowanego w The New England Journal of Medicine. W rejestrze łącznie znalazło się 3958 kobiet, które zgłosiły się po szczepieniu w czasie od 14 grudnia 2020 do 28 lutego 2021 roku. W momencie analizy przeprowadzonej przez dr. Toma Shimabukuro 827 ciąż było już zakończonych, a pozostałe w liczbie 3131 nadal trwały.
Z 827 zakończonych ciąż w 712 doszło do urodzenia żywego dziecka. Z czego 700 ciąż dotyczyło kobiet, które otrzymały pierwszą kwalifikującą się dawkę szczepionki w trzecim trymestrze ciąży. 104 ciąże zakończyły się samoistnym poronieniem, 1 dziecko urodziło się martwe, a 10 ciąż zakończyło się aborcją lub ciążą pozamaciczną. Od łącznej liczby 827 odjęto 700 ciąż kobiet zaszczepionych w trzecim trymestrze i w ten sposób otrzymano mianownik do wskaźnika poronień, czyli 127. Następnie autorzy dezinformacji podzielili liczbę samoistnych poronień 104 przez 127 i otrzymali wynik ok. 81.8%.
Błędy tego wyliczenia to:
- pominięcie ok. 905 kobiet zaszczepionych w I trymestrze i okresie okołokoncepcyjnym, których wyniki jeszcze nie były znane;
- błędnie dobrany mianownik bez uwzględnienia wszystkich ciąż w cząstkowej analizie;
- pomylenie „zakończonych ciąż (827)” z „wszystkimi ciążami (3958)”;
- zmieszanie ciąż I i II trymestru.
Raport Pfizer
Drugą możliwą genezą omawianej dezinformacji jest dokument z kwietnia 2021 roku udostępniony przez Public Health and Medical Professionals for Transparency. Obejmuje on zdarzenia niepożądane zarejestrowane w ciągu pierwszych dwóch miesięcy od wprowadzenia szczepionki firmy Pfizer. Rejestr zawierał 270 zgłoszeń dotyczących szczepień w trakcie ciąży. Brak informacji zwrotnej dotyczącej zakończenia ciąży odnotowano aż w 238 przypadkach. Spośród pozostałych 32 dwie ciąże były bliźniacze, co daje razem 34 przypadki. Wśród tych 34 przypadków odnotowano:
- 23 przypadki samoistnego poronienia,
- 2 przedwczesne porody zakończone śmiercią noworodka,
- 2 przypadki poronienia samoistnego zakończone śmiercią płodu w macicy oraz
- 1 poronienie samoistne zakończone śmiercią noworodka.
Co w sumie daje liczbę 28 poronień;
oraz
- 1 poród z żywym urodzeniem;
- 5 wyników w toku.
Po czym autorzy dezinformacji na podstawie tych danych wyliczyli „wskaźnik poronień”, dzieląc 28 przez 34 i otrzymując w rezultacie ponad 82%. Ta wartość jest myląca, ponieważ opiera się wyłącznie na małej grupie przypadków ze znanym lub częściowo znanym wynikiem, a całkowicie pomija 238 ciąż, o których wyniku nic nie wiadomo.
Podsumowanie
Źródła
The Lancet: The Lancet: Experts call for comprehensive reform of miscarriage care and treatment worldwide
Mediaite.com: GOP Rep Falsely Claims 82% of Women Vaccinated in First Two Trimesters Miscarried
NEJM: Preliminary Findings of mRNA Covid-19 Vaccine Safety in Pregnant Persons
Public Health and Medical Professionals for Transparency: 5.3.6 CUMULATIVE ANALYSIS OF POST-AUTHORIZATION ADVERSE EVENT REPORTS OF PF-07302048 (BNT162B2) RECEIVED THROUGH 28-FEB-2021
