W mediach społecznościowych pojawił się film rzekomo przedstawiający agentów amerykańskiego federalnego Urzędu ds. Imigracji i Egzekwowania Ceł (Immigration and Customs Enforcement, ICE) goniących osobę przebraną za wikinga, która ucieka w wannie na kółkach. W rzeczywistości nagranie jest fałszywe i zostało wygenerowane przy pomocy sztucznej inteligencji. Materiał zawiera oczywiste oznaki AI, w szczególności nienaturalne ruchy postaci, błędy w treści czy logo nieistniejącej stacji telewizyjnej. Pozornie niegroźny i żartobliwy film ilustruje rozprzestrzenianie deepfake’ów w sferze dyskursu publicznego, szczególnie w kontekście polityki imigracyjnej i rosnącej polaryzacji społecznej.
Satyra / Żart
Więcej o naszym systemie oceniania:
Kontekst polityczny
W pierwszych dniach stycznia administracja Donalda Trumpa wznowiła masowe operacje deportacyjne. ICE – federalny Urząd ds. Imigracji i Egzekwowania Ceł – stał się głównym narzędziem realizacji twardej polityki migracyjnej obecnej administracji. Równocześnie wokół działań urzędu pojawia się wiele wątpliwości dotyczących nie tylko samych zatrzymań, ale także podstawy prawnej i sposobu jego działania. Administracja Trumpa przedstawia operacje ICE jako wymierzone w przestępców i nielegalnych imigrantów, jednak w praktyce dotykają one znacznie szerszych grup, w tym obywateli USA. Coraz większa opozycja społeczeństwa wobec tych działań przybrała szczególnie gwałtowną formę w Minneapolis, na co Trump odpowiedział wysłaniem dodatkowych agentów federalnych.
Intensywne działania funkcjonariuszy ICE na ulicach, w restauracjach, centrach opieki dziennej i szkołach wzbudziły znaczące protesty społeczne i zwróciły międzynarodową uwagę medialną. W kontekście tych napięć społeczno-politycznych sztuczna inteligencja została użyta do stworzenia materiałów, które najprawdopodobniej miały mieć wyłącznie satyryczny charakter. Zostały jednak szeroko rozpowszechnione, a niektórzy użytkownicy mediów społecznościowych uwierzyli, że są to prawdziwe fragmenty programu informacyjnego.
Film wygenerowany za pomocą AI
Istnieją co najmniej dwie wersje wspomnianego filmu: z wikingiem uciekającym w wannie na kółkach oraz tańczącym „techno wikingiem”. Oba warianty zawierają identyczne elementy narracyjne i wizualne udające fragmenty telewizyjnych wiadomości informacyjnych. Materiały zawierają oczywiste oznaki produkcji przez sztuczną inteligencję, w szczególności nienaturalne ruchy postaci, błędy w treści czy logo nieistniejącej stacji telewizyjnej. Są to błędy charakterystyczne dla generatorów AI.
Film z tańczącym wikingiem pojawił się na X 18 stycznia, na profilu deklarującym satyryczny charakter i sztuczne pochodzenie udostępnianych treści. Widać na nim tańczącego przed agentami ICE mężczyznę przebranego za wikinga. W lewym dolnym rogu ekranu widać znacznik fałszywej stacji telewizyjnej KTSP, najprawdopodobniej nawiązującej do stacji KSTP działającej w Minneapolis. Serwis Lead Stories sprawdził stronę internetową KSTP, nie znajdując jednak żadnej wzmianki o pościgu agentów ICE za „wikingiem”. Z kolei na nagraniu z osobą uciekającą w wannie na kółkach widać tę samą postać wikinga i identycznych agentów ICE. Zamiast fałszywego logo stacji telewizyjnej z Minneapolis na filmie pojawia się nieistniejąca stacja telewizyjna POVART.
Podsumowanie
Satyryczny film rzekomo przedstawiający agentów amerykańskiego ICE goniących siedzącą w wannie na kółkach osobę przebraną za wikinga jest w rzeczywistości fałszywy i wygenerowany przy pomocy sztucznej inteligencji. Nagrania z uciekającym wikingiem podkreślają problemy ze zdolnością odbiorców informacji do rozróżniania rzeczywistości od manipulacji. Nawet pod takim materiałem – zawierającym oczywiste oznaki AI – pojawiły się komentarze osób wierzących w prawdziwość przedstawionej sytuacji i udostępniających ją jako prawdziwą informację. Wskazuje to na konieczność intensyfikacji edukacji medialnej i nauki krytycznego myślenia, szczególnie w kontekście treści, które trafiają na grunt istniejących polaryzacji społecznych i politycznych. Sztuczna inteligencja może być nie tylko narzędziem do tworzenia satyrycznych treści, ale również do rozpowszechniania dezinformacji na szeroką skalę.
Źródła
BBC News Polska: Czym jest ICE i jakie uprawnienia do użycia siły mają jego funkcjonariusze?
BBC: Video emerges of Minneapolis shooting filmed by ICE agent who opened fire
Oko.press: Po Minneapolis: już nie tylko imigranci są na celowniku. Trump zrobił się dawcą życia i śmierci
