Skuteczność farm wiatrowych. Analiza

W mediach społecznościowych możemy spotkać wypowiedzi podważające skuteczność farm wiatrowych jako stabilnego źródła energii elektrycznej. Opinie te bardzo często są poparte mapami z chwilowego przepływu mocy, które pokazują saldo wymiany handlowej z naszymi sąsiadami oraz aktualną produkcję energii z podziałem na źródła. W artykule przedstawiamy analizę skuteczności parków wiatrowych w oparciu o planowaną i rzeczywistą produkcję energii tego typu elektrowni.

Nasza ocena:

Analiza

Więcej o naszym systemie oceniania:

Farmy wiatrowe w Polsce

Historia powstania farm wiatrowych w Polsce sięga początku lat 90. ubiegłego wieku. Dokładnie w 1991 roku powstała pierwsza elektrownia wiatrowa o mocy 150 kW, zlokalizowana przy Elektrowni Wodnej w Żarnowcu. Miała ona jednak charakter eksperymentalno-badawczy. Natomiast pierwszy komercyjny park wiatrowy o mocy 5 MW uruchomiono w kwietniu 2001 roku w Barzowicach w gminie Darłowo.

Jak wynika z komunikatu Polskich Sieci Elektroenergetycznych, moc zainstalowanych lądowych farm wiatrowych w krajowym systemie elektroenergetycznym 1 października 2026 roku wynosiła 11 794 MW. Natomiast Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało 7 października 2026 roku o uruchomieniu morskiej farmy Baltic Power o łącznej mocy ok. 1200 MW. W sumie daje to prawie 13 000 MW.

Poniżej widzimy mapę wygenerowaną z Geoportalu Krajowego. Kolorem zielonym zaznaczono potencjał energii wiatrowej na lądzie i morzu. Natomiast na czerwono zakreślono strefy wyłączone wokół turbin wiatrowych. Są to obszary, w których obowiązują ograniczenia w planowaniu i budowie nowych obiektów (głównie mieszkalnych) ze względu na bliskość elektrowni wiatrowych, albo odwrotnie – ograniczenia w stawianiu wiatraków w pobliżu domów i terenów cennych przyrodniczo. Reguluje to ustawa z 2024 roku.

MGeoportal — Źródło: https://mapy.geoportal.gov.pl

Moc farm wiatrowych

Mapa Krajowego Systemu Energetycznego (KSE), która często wykorzystywana jest do manipulacji, przedstawia kilka wartości w czasie rzeczywistym. Są to: zapotrzebowanie na moc w Polsce, generacja według źródeł, saldo wymiany międzynarodowej, częstotliwość oraz przepływy mocy na przekrojach handlowych z naszymi sąsiadami. Jest to przedstawienie chwilowej wartości produkowanej mocy, a zatem nie może służyć do wyciągania wniosków na temat skuteczności danego źródła energii. Na poniższej mapie widzimy, że w chwili pisania tego artykułu farmy wiatrowe dzięki wietrznej pogodzie w Polsce generowały połowę swojej zainstalowanej mocy.

Źródło: www.pse.pl/dane-systemowe, meteo.imgw.pl

Zarówno dane podane przez użytkownika portalu X, jak i powyższa informacja to przykład cherry pickingu. Jest to chwyt erystyczny polegający na selektywnym wybieraniu tylko tych danych, faktów lub argumentów, które pasują do z góry założonej tezy, przy jednoczesnym świadomym lub nieświadomym ignorowaniu dowodów sprzecznych.

Nie są to również dane zbliżone do oczekiwanych, które planuje się dla tego rodzaju elektrowni. Maksymalna teoretyczna produkcja farm wiatrowych w Polsce to ok. 9300 GWh miesięcznie i ok. 111,6 TWh rocznie. Wartość ta liczona jest od maksymalnego potencjału osiągniętego w październiku 2026 roku i oparta na założeniu, że wszystkie turbiny pracują non-stop z pełną mocą znamionową. W praktyce jest to niemożliwe, ponieważ warunki wietrzne w Polsce są zmienne.

Skuteczność farm wiatrowych

Aby móc ocenić skuteczność farm wiatrowych, powinniśmy przeanalizować ich produktywność w dłuższej perspektywie czasowej i odnieść ją do współczynnika wykorzystania mocy (ang. capacity factor, CF). Jest to procentowy wskaźnik mówiący o tym, w jakim stopniu farma wykorzystuje swoją moc zainstalowaną w danym okresie.

Źródło: https://energytheory.com/pl/what-is-capacity-factor-cf/

Wykorzystując dane z miesięcznych raportów z funkcjonowania KSE, stworzyliśmy roczny wykres produkcji lądowych elektrowni wiatrowych. Wybraliśmy okres od października 2025 do września 2026 roku. W tym czasie największą produktywność, czyli 2690 GWh, osiągnięto dokładnie rok temu. Natomiast średnia miesięczna to 1920 GWh, co stanowi niewiele ponad 20% maksymalnego potencjału elektrowni wiatrowych z października 2026 roku (9300 GWh).

Produkcja elektrowni wiatrowych — Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych KSE

Typowy współczynnik wykorzystania mocy dla lądowych elektrowni wiatrowych waha się w przedziale od 22 do 30%. Jest to zależne od lokalizacji oraz od jakości i wysokości turbin. W 2026 roku produkcję energii rozpoczęła trzecia co do wielkości farma w Polsce – FW Drzeżewo o mocy 139 MW. Szacuje się, że rocznie może wygenerować 410 GWh, zatem jej CF stanowiłby ok. 33%. Tak wysoki wskaźnik skuteczności wiąże się z atrakcyjną lokalizacją pod kątem warunków wietrznych w powiecie słupskim.

Dla porównania, Farma Wiatrowa Lotnisko uruchomiona przez PGE w 2015 roku produkuje rocznie 195 GWh, a jej CF wynosi 23,7%. Jej lokalizacja to również woj. pomorskie. Różnica w CF wynika z innego rodzaju wykorzystywanych turbin. Lotnisko wykorzystuje Alstom ECO 110 o wysokości masztu 90 m. Tymczasem w Drzeżewie zainstalowano nowsze modele Vestas o wysokości 100–120 m. Nowoczesniejsze i wyżej zainstalowane turbiny lepiej wykorzystują silniejszy i bardziej stabilny wiatr na większej wysokości.

Produkcja energii w Polsce

W 2026 roku Forum Energii opublikowało raport dotyczący transformacji energetycznej w Polsce. Przedstawiono w nim m.in. strukturę produkcji energii elektrycznej w 2025 roku. Łącznie ze wszystkich źródeł wyprodukowano 174,3 TWh. Największy udział miały elektrownie węglowe – 52,2%. Tymczasem elektrownie wiatrowe, generując 24,1 TWh, stanowiły 13,8% całkowitej produkcji energii, co jest najlepszym wynikiem wśród OZE. W dokumencie podkreślono, że farmy wiatrowe cechowały się w 2025 roku niskim współczynnikiem wykorzystania mocy – 25% względem wieloletniej średniej na poziomie 28%. Jednocześnie, jak wyliczono, jednostki węglowe zanotowały najniższy od dziesięcioleci CF – 30%, kiedy jeszcze w 2016 r. wynosił on 46%.

Produkcja energii w 2025 roku — Źródło: opracowanie własne Forum Energii na podstawie danych URE i MKiŚ.

Porównanie farm lądowych i morskich

Morskie farmy wiatrowe (offshore) są znacznie efektywniejsze od tych zlokalizowanych na lądzie (onshore). Typowy współczynnik wykorzystania mocy dla onshore to 22–30%, tymczasem dla offshore to przedział od 40 do 50%. Wiąże się to z kilkoma czynnikami. Po pierwsze, średnia prędkość wiatru nad morzem (9 m/s) jest wyższa niż na lądzie (5–8 m/s). Po drugie, ze względu na brak przeszkód terenowych wiatry nad morzem są stabilniejsze i mniej turbulentne. Kolejnym argumentem jest wielkość turbin – te zlokalizowane na morzu mają wirniki o większej średnicy, a co za tym idzie, większe łopaty generujące większą moc. Z kolei większy wirnik zaczyna produkować energię przy niższych prędkościach wiatru, dlatego większe turbiny są efektywniejsze.

Dla przykładu, farma wiatrowa Baltic Power posiada moc do 1,2 GW i składa się z 76 turbin Vestas o mocy 15 MW, a docelowo będzie w stanie wygenerować do 4 TWh energii rocznie. Zatem jej planowana skuteczność ma sięgać 38%.

Podsumowanie

Skuteczność farm wiatrowych należy oceniać na podstawie danych rocznych lub wieloletnich, a nie chwilowych map produkcji. Ten rodzaj manipulacji opierających się na prawdziwych przesłankach opisaliśmy w naszym raporcie „Dezorientacja klimatyczna”. Ze względu na uzależnienie od warunków pogodowych farmy wiatrowe nie mogą być podstawowym źródłem energii. Mimo to w skali roku stanowią ważny element systemu, gdyż w 2025 roku wyprodukowały ok. 14% energii elektrycznej w Polsce. Typowy współczynnik wykorzystania mocy dla farm lądowych wynosi 22–30%, a dla morskich 40–50%.

Analiza powstała w ramach programu „Budowanie wiedzy w zakresie przeciwdziałania dezinformacji”, finansowanego ze środków Ministerstwa Cyfryzacji. Publikacja wyraża jedynie poglądy autorów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Cyfryzacji.