W związku z sierpniową aktywnością wulkanu Etna w sieci pojawiła się sugestia, że w ten sposób do atmosfery dostało się więcej CO₂, niż wynosi 10-letni plan redukcji emisji w Unii Europejskiej. Jest to narracja, która często powraca wraz z różnymi aktywnościami wulkanicznymi. W artykule wyjaśniamy, dlaczego jest fałszywa i ile dwutlenku węgla tak naprawdę emitują wulkany.
Erupcja Etny a CO₂
Etna jest jednym z najaktywniejszych wulkanów na świecie. W XX wieku średnio dochodziło do czterech erupcji na 10 lat. Film pokazujący sierpniową aktywność Etny, udostępniony na profilu Konfederacji, wyświetlono ponad 1,4 mln razy. Materiał opatrzono komentarzem, według którego aktywność Etny przekreśliła unijne plany zmniejszenia emisji dwutlenku węgla na najbliższe 10 lat.
Narracja ta nawiązuje do pakietu Fit for 55, którego głównym celem jest redukcja gazów cieplarnianych o co najmniej 55% do 2030 roku w porównaniu z poziomem z roku 1990. Wartość ta odpowiada 55% z 4726 mln ton CO₂, czyli ok. 2600 mln ton CO₂. Oznacza to, że według planów UE o tyle powinny spaść roczne emisje gazów cieplarnianych netto.
Tymczasem według naukowców z włoskiego Narodowego Instytutu Geofizyki i Wulkanologii (INGV) Etna w okresie spoczynku emituje średnio 9000 ton CO₂ dziennie, a podczas faz erupcji może osiągnąć poziom od 12 000 do ponad 30 000 ton CO₂ dziennie. Na podstawie dziennych raportów INGV od początku aktualnej aktywności Etny można oszacować, że jej erupcja wyemitowała średnio 18 tys. ton CO₂ na dzień, czyli ok. 540 tys. ton w ciągu miesiąca.
Emisje CO₂
O szacunkowych danych dotyczących światowego wskaźnika emisji CO₂ pisaliśmy w naszym artykule przy okazji aktywności wulkanu Szywiełucz na Kamczatce w 2023 roku. Szacunki emisji CO₂ dla wszystkich wulkanów mieszczą się w przedziale 150–260 mln ton rocznie. Tymczasem antropogeniczne emisje CO₂ wyniosły 38,1 mld ton w 2025 roku, co przekłada się na ponad 100 milionów ton dziennie. Oznacza to, że emisje związane z aktywnością wulkaniczną uwalniają mniej niż 1% CO₂ emitowanego przez człowieka w efekcie spalania paliw kopalnych.
Erupcje wulkanów wyglądają efektownie, jednak – jak podkreśla dr Aleksandra Kardaś, fizyczka atmosfery na Uniwersytecie Warszawskim i redaktorka serwisu Naukaoklimacie.pl – dym widoczny w trakcie erupcji to nie dwutlenek węgla, a przede wszystkim pył i popiół. Równocześnie towarzyszące im gazy, takie jak para wodna, dwutlenek siarki i dwutlenek węgla, są bezbarwne.
Podsumowanie
Źródła
EEA: Total net greenhouse gas emission trends and projections in Europe
INGV: Comunicati attività vulcanica
ebelchatow: Ograniczenie emisji dwutlenku węgla
fakenews.pl: Erupcje wulkaniczne nie emitują więcej CO2 niż działalność człowieka
AGU: Volcanic versus anthropogenic carbon dioxide
ESSD: Global Carbon Budget 2025
naukaoklimacie: CO2 z wulkanów – jak to się mierzy?
